İLBER ORTAYLI

Stanford J. Shaw, Betıveen Old and New, The Otlaman Empire under Sultan Selim III. Harvard Univ. Press. Cambridge-Mass. 1971. (A IV - 1247).

III. Selim döneminde Osmanlı imparatorluğunun geçirdiği ıslahatın karşı­laştığı zorluklar ve sonuçlar hakkında Shaw’un uzun zamandır çıkardığı makale ve yeni araştırmaların sonuçlarını sunduğu bir eser... II nci Selim’in şehzade­liğindeki eğitimiyle başlayan eserde, Avusturya ve Rusya ile yapılan savaşlar, (III. Mustafa devri) ve Sultan I. Abdülhamit yönetiminin sorunları ele alındıktan sonra, III. Selim saltanatı ve Mzam-ı Cedid dönemine geçiliyor. Meclis-i Meşveret gibi harp dönemi reformlarından sonra reformcu grubun niteliği IX. bölümde ele alınıyor. X. bölümde askeri reformlara değiniliyor. Aynı şekilde donanmanın yenilenmesi (XII. bölüm), idari, ekonomik ve sosyal reformlar (XIII. bölüm) ele almıyor. XIV. bölümde yazar III. Selim devrini batıya açılan bir pencere olarak değerlendirmektedir. Kitabın son bölümleri İmparatorluğun parçalanması, eyalet­lerdeki karışıklıklar ve derebeylerinin ortaya çıkıp kuvvetlenişi, Avrupa Devlet­lerinin yarattığı doğu sorunu ve Osmanlı ülkeleri üzerindeki nüfus mücadelelerini ele alıyor. III üncü Selim devri gerici bir direniş ve isyanla kapandı. S. Shavv, belge ve orijinal eserlere dayanarak önemli bir hükümdarın saltanat dönemini ele almaktadır.