Salih Yılmaz

Ankara Üniversitesi. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi

Anahtar Kelimeler: Armin Vambery, Reşat Efendi, Mehmed Sadık Rıfat Paşa, İstanbul, Türkistan, Osmanlı, Karakalpak Türkleri, Aral Gölü

Özet

Bu makale; dünyanın gelmiş geçmiş en büyük Türkologlarından birisi olan Macar asıllı bilim adamı, seyyah ve casus Prof. Dr. Armin Vambery'nin "Reşat Efendi" sahte ad ve kıyafetiyle devrinin ünlü Osmanlı paşalarından Mehmed Sadık Rıfat Paşa'nın İstanbul'daki konağında dört sene misafir kaldıktan sonra Türklerin ana vatanı olan Türkistan'a üç yıl süren (1862-1865) yolculuğu sonrasında kaleme almış olduğu eserlerinde geçen, bugün Aral gölü ve çevresinde yaşayan Karakalpak Türkleri topraklarındaki inceleme ve gözlemlerinin hikâyesidir.