İlber Ortaylı

Anahtar Kelimeler: Karadeniz Tarihi, Osmanlı İmparatorluğu, Gemicilik, Hazar ve Azak Filosu, Büyük Petro Dönemi

Yu. P. Tuşin: Russkoe Moreplavanie Na Kaspiisskom, Azovskom i Çernom Morah XVII. Bek. Izd. Novka, Moskova 1978 s. 182. (A IV 4172).

Bu çalışma Büyük Petro'dan evvel Hazer, Azak ve Karadeniz’deki Rus denizcilik faaliyetine, kullanılan gemilere ve yapım tekniğine değinmektedir. Bu dönemin ilkel düzeydeki Rus nehir gemiciliğini anlamak, herhalde Osmanlıların Karadeniz, Azak ve Don nehri politikasını ve olaylarık avramak için gereklidir, (özellikle Kazakların Azak ve Karadeniz seferlerini anlatan V. Böl. s. 97-134) VI. bölüm ve Epilogda Büyük Petro döneminde modern Rus Hazar ve Azak filosunun kuruluşu ele alınıyor. Yazar Osmanlı, İran kaynaklarını kullanmıyor. Bu konuları dolaylı olarak ikinci el kaynaklarından etüd etmiştir. Bununla beraber Rus arşiv kaynakları ve araştırmalarını kullandığından 17. yüzyıl sonundaki Karadeniz, Hazar, Azak denizciliğinin gelişmesini anlamak için başvurulacak bir eserdir.